Voedselallergie, -intolerantie, koemelkallergie of lactose-intolerantie?

Allergie en intolerantie: wat is het verschil?

Voedselintolerantie

Voedselallergie

Lactose-intolerantie

————————————————————–

Allergie en intolerantie

Een voedselintolerantie…

  • is meestal tijdelijk en van voorbijgaande aard,
  • is een (tijdelijk) slecht kunnen verteren van een bepaald voedingsmiddel,
  • een reactie komt meestal voor na het eten of drinken van een grote hoeveelheid van een bepaald voedingsmiddel,
  • een reactie komt soms pas op na langere tijd of bouwt zich langzaam op,
  • is niet levensbedreigend.

Een voedselallergie…

  • is meestal blijvend,
  • is een verkeerde reactie van het immuunsysteem van het lichaam op een bepaald voedingsmiddel,
  • een reactie kan al voorkomen na consumptie van een kleine hoeveelheid van een bepaald voedingsmiddel,
  • een reactie komt vrij snel op, al na enkele minuten of uren,
  • kan levensbedreigend zijn.

Een voedselovergevoeligheid…

Deze term wordt zowel voor voedselallergie als voor voedselintolerantie gebruikt.

Voedselintolerantie

Sommige baby’s ontwikkelen een intolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen. Die komt zelden tot uiting wanneer ze nog exclusief borstvoeding krijgen. Bijvoorbeeld door te reageren op dingen die de moeder gegeten of gedronken heeft. En waarvan reststoffen in de moedermelk terechtgekomen zijn.

Meestal komt een duidelijke reactie bij de baby pas voor na de introductie van vaste voeding.

In de praktijk is het bij babytjes moeilijk om vast te stellen of ze lijden aan een voedselintolerantie of aan een allergie tegen bepaalde levensmiddelen. De kenmerken bij een intolerantie verschillen doorgaans niet veel van deze bij een allergie.

Voor een lijst met kenmerken: zie “Voedselallergie” hieronder.

Onderzoek heeft uitgewezen dat voedselintolerantie bij jonge kinderen eerder zeldzaam is. En meestal van voorbijgaande aard. Koemelkintolerantie, de meest voorkomende voedselintolerantie bij baby’s, verdwijnt bijvoorbeeld vaak rond de eerste verjaardag. Blijft de intolerantie toch bestaan, dan is dat doorgaans in een veel mildere vorm. Op latere leeftijd zullen deze kinderen (en volwassenen) allicht geen grote fan zijn van de producten waar ze als baby overgevoelig op reageerden. Maar veel klachten houden ze er meestal ook niet aan over.

Voedselallergie

Mogelijke kenmerken van voedselallergie bij de baby

Maag- en darmstelsel

– krampjes

– braken, herkauwen en/of overstrekken tijdens of na de voeding

– (chronische) opstopping of diarree

– groenige en zuur ruikende ontlasting

Ademhalingsstelsel: veelvuldige oogbindvliesontsteking, oorontsteking of luchtweginfectie

Huid: droge huid en/of huiduitslag, soms zelfs eczeem

Groei: groeivertraging

Gedrag

– weinig eetlust

– onrustig gedrag, ofwel tijdens ofwel een tijdje na het drinken

– ontroostbaar huilen

– slaapproblemen

Opgelet! Heeft een baby slechts één of enkele kenmerken uit bovenstaand lijstje, dat wijst dat meestal niet op het bestaan van een allergie! Vooraleer voedselallergie als diagnose geopperd wordt, dient eerst het ganse borstvoedingsbeleid nagekeken te worden. Begeleiding door een lactatiekundige is daarbij een absolute aanrader!

Dieet van de moeder als ze borstvoeding geeft

Voedselallergieën gaan meestal om de eiwitten die in dat bepaalde voedingsmiddel voorkomen: koemelk, eieren, gluten (tarwe, haver, gerst, rogge), noten, zaden, pitten, soja, vis, schaal- en schelpdieren, enzovoort.

Andere voedingswaren die allergische reacties kunnen veroorzaken: peulvruchten, selder, wortel, tomaat, maïs, aardbei, kiwi, citrusvruchten, kip, rund, varken en cacao.

Allergene stoffen (d.i. de stoffen die de allergische reactie veroorzaken) circuleren bij de moeder in de bloedbaan na de vertering. En worden op die manier gedeeltelijk doorgegeven via de moedermelk. Koemelk, en in mindere mate eieren, zijn de meest voorkomende boosdoeners bij borstvoeding.

Als de moeder de allergene voedingsmiddelen uit haar dieet schrapt (d.i. het zogenaamde hypo-allergeen dieet), dan heeft haar baby dus minder last. Het is natuurlijk een beetje uitzoeken op welke levensmiddelen de baby wel en op welke hij niet reageert. Dat doet men doorgaans door middel van eliminatie- en provocatietesten. Je laat twee tot vier weken lang het voedingsmiddel (en alle afgeleide producten ervan) waarvan je vermoedt dat het klachten geeft, weg uit je voeding. En kijkt of het ongemak bij je kindje vermindert intussentijd.  Na een maand herintroduceer je dat product weer. Gaat je kindje er opnieuw op reageren, na een tijdje klachtenvrij te zijn geweest, dan weet je dat dat bepaalde voedingsmiddel de boosdoener was.

Eliminatie en provocatie kan je als moeder gaan toepassen, maar het is ook bruikbaar bij je kindje na de introductie van vaste voeding.

Opmerkingen

  • Beperk de voeding niet nodeloos: slechts één of twee producten per keer testen is voldoende.
  • Het is niet altijd evident om op hypo-allergeen dieet te gaan. Melkproducten en -afgeleiden bijvoorbeeld zitten in heel veel levensmiddelen verborgen. De ingrediëntenlijst op de etiketten goed bestuderen in de supermarkt is dan ook een must. Zit de allergene stof als voedingsmiddel verwerkt in het product, dan schrap je dat tijdelijk uit je dieet. Staat er enkel op het etiket dat “het sporen bevat van …”, dan is dit product veilig voor je. De benaming “sporen bevattend” is veeleer een juridische term en heeft niet veel te maken met de ingrediënten van het product zelf.
  • Melkproducten gaan vervangen door soja-varianten is ook niet altijd een goed idee. Zowat 30% van de mensen die reageren op koemelk, reageren immers ook op soja…
  • Ook al ben je zeker dat je kindje reageert op koemelkresten in jouw moedermelk, toch eet/drink je best af en toe opnieuw iets kleins met lactose, zoals een klein plakje kaas, een half potje yoghurt of een wolkje melk in je koffie. Wil je echt geen koemelk(producten) eten of drinken, dan kan je eens kijken naar bijvoorbeeld paardenmelk, geiten- of schapenkaas. Als jijzelf langere tijd alle koemelk en afgeleide producten uit je voeding schrapt, heb jij als moeder immers kans om lactose-intolerant te worden. Je lichaam maakt dan (bijna) geen lactase meer aan om de lactose in dierlijke melk(producten) te verteren. En lactose-intolerantie bij volwassenen is meestal blijvend… Wil je dit voorkomen, dan blijf je best af en toe lactose-bevattende voeding eten of drinken.
    Zolang je kindje borstvoeding krijgt, kan je alle koemelk(producten) wel veilig schrappen als bijvoeding uit zíjn dieet. Je kindje blijft immers lactose binnenkrijgen via jouw melk. (Zie hieronder: “Lactose-intolerantie”)
  • Een niet doordacht dieet kan er voor zorgen dat je  als moeder onevenwichtig eet. En dus niet aan je dagelijkse benodigde voedingsstoffen komt. Bij een verregaand hypoallergeen dieet is een gespecialiseerd diëtist raadplegen dan ook aangeraden: http://borstvoeding.com/dietist/.
  • Reageert je kindje allergisch aan een bepaald voedingsmiddel op het moment dat het nog uitsluitend moedermelk drinkt, dan wacht je tot na de eerste verjaardag om dat specifieke voedingsmiddel aan te bieden als vaste voeding. En ga je bij de introductie ervan best voorzichtig te werk, met kleine beetjes.
  • Introduceren van een allergeen voedingsmiddel in vaste voedingsvorm doe je best op het moment dat je nog borstvoeding geeft. Moedermelk heeft immers een beschermende werking.

Alle kinderen, maar zeker een allergisch kindje heeft er alle baat bij om zo lang mogelijk borstvoeding te krijgen!

Lactose-intolerantie

Lactose-intolerantie of lactasetekort? In het eerste geval kan je geen lactose verdragen, in het tweede geval kan je wel lactose verdragen, maar krijg je zodanig veel lactose binnen dat je lichaam te weinig lactase aanmaakt voor de vertering ervan.

Hieronder een lijstje van mogelijke oorzaken van darmklachten waarbij lactose en lactase een rol spelen:

Aangeboren lactose-intolerantie

Aangeboren lactose-intolerantie is een vorm van lactose-intolerantie die voorkomt vanaf de geboorte. Het is een heel zeldzame vorm van melkverteringsprobleem, waar babytjes al na enkele dagen na de geboorte heel veel last van ondervinden. Baby’s die met dit probleem kampen, moeten dus vanaf de geboorte een streng lactose-vrij dieet volgen. En dit hun hele leven lang.

Hyperlactatie

Hyperlactatie wordt bij zuigelingen veroorzaakt door een overload aan moedermelk. De mama zit met zodanig veel melk dat haar babytje te veel suikerrijke (lactoserijke) voormelk binnenkrijgt. En niet of nauwelijks aan de vetrijke achtermelk toekomt tijdens een voeding.  Die achtermelk is nodig voor een optimale vertering. Krijgt het kindje te veel voormelk te verwerken, dan is de hoeveelheid lactase in het babylijfje onvoldoende om alle lactose uit die voormelk verteerd te krijgen. Het babytje kampt dus met een tijdelijk verteringsprobleem.

Specifieke melkproductieverlagende trucjes voor de moeder zorgen ervoor dat deze vorm van lactose-intolerantie overgaat. Heb je als moeder last van hyperlactatie, dan raadpleeg je best een lactatiekundige voor de juiste tips.

Als moeder op koemelkvrij dieet gaan als je last hebt van hyperlactatie (te veel melk), is dus helemaal niet nodig.

Moedermelk bevat van nature heel veel lactose. En die krijg je er niet uit door zelf lactosevrij te gaan eten! Een babylijfje is ook prima in staat om de lactose van zijn moeder te verteren. Enkel bij ernstige hyperlactatie (d.i.véél  te veel melk) is begeleiding van een lactatiekundige nuttig, om de melkproductie te doen dalen. Een moeder om die reden op dieet zetten, heeft geen effect voor haar babytje!

Darminfectie

Bij sommige ziektes, zoals buikgriep, zijn de darmpjes tijdelijk minder goed in staat om melk(producten) met lactose te verwerken. Het kan dan nodig zijn om alle koemelk(producten) even te schrappen, als je kindje al vaste voeding eet. Borstvoeding mag je onbeperkt blijven geven! Die zorgt er immers voor dat de darmproblemen bij je kindje sneller weer opgelost raken!

Mogelijke kenmerken bij de baby met lactose-intolerantie omwille van hyperlactatie bij mama

– zeer snel drinken

– onrustig drinken

– moeite met aanhappen

– hoesten, verslikken en/of braken tijdens de voeding

braken na de voeding

krampjes

– winderigheid

– ontroostbaar huilen

– waterige, schuimende ontlasting

– groenige en zuur ruikende ontlasting, eventueel met onverteerde melkresten

– luieruitslag

– heel veel plasluiers

– meer dan 300 gram per week aankomen of net heel weinig aankomen

 Kenmerken bij de moeder met hyperlactatie

stuwing die na enkele dagen niet weggaat

– lekkende borsten

– krachtige toeschietreflex

– voortdurend het gevoel van volle borsten, ook na de voeding

– pijnlijke tepels (door het moeilijk aanhappen van de baby)

– frequent verstopte melkkanaaltjes en borstontstekingen

Tips bij hyperlactatie

Gebruikte bronnen

Zie…
http://borstvoeding.aardig.be/bronvermelding/handboeken/
http://borstvoeding.aardig.be/bronvermelding/websites/

Met dank aan dokter Vertongen voor het nalezen van dit artikel!

© 2009 – 2014

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Comments are closed.